บทนำ
   หนังสืออ้างอิง คือหนังสือที่นำเสนอข้อเท็จจริง ซึ่งรวบรวมโดยผู้ทรงคุณวุฒิหรือผู้เชี่ยวชาญในเนื้อหาหรือหัวข้อนั้น ๆ มีการเรียบเรียงเนื้อหาให้ค้นคว้าได้ง่ายสะดวกรวดเร็ว และเป็นที่ยอมรับกันจนใช้อ้างอิงได้
ความหมายของหนังสืออ้างอิง
  หนังสืออ้างอิง (Reference books) คือ หนังสือที่รวบรวมข้อเท็จจริง ซึ่งรวบรวมมาจากแหล่งต่างๆ นำมาเรียบเรียงเข้าด้วยกันเพื่อใช้ประโยชน์ได้อย่างรวดเร็ว เป็นหนังสือที่ผู้ใช้อ่านเฉพาะตอนที่ต้องการ ไม่จำเป็นต้องอ่านตลอดทั้งเล่ม หนังสืออ้างอิงจะจัดเรียงลำดับอักษรหรือตามลำดับปี หรือจะมีดรรชนีโดยละเอียดสำหรับค้นเรื่องราวที่ต้องการ และมีการโยงข้อความไปยังเนื้อความอื่นๆ
ลักษณะของหนังสืออ้างอิง
หนังสืออ้างอิงโดยทั่วไปประกอบด้วยลักษณะที่สำคัญดังนี้
1. หนังสืออ้างอิงเป็นหนังสือที่ให้ความรู้ เรื่องราว และข้อเท็จจริงเป็นสำคัญ
2. ผู้แต่งหรือผู้รวบรวมจะต้องเป็นผู้ทรงคุณวุฒิ และเชี่ยวชาญในสาขาวิชานั้นๆ โดยเฉพาะหนังสือจึงจะมีคุณภาพสูงเนื้อหาเชื่อถือได้ และใช้เป็นหลักฐานอ้างอิง
  3. เป็นหนังสือที่แจ้งขอบเขตของเนื้อหาไว้อย่างชัดเจน เพื่อให้ผู้ใช้ทราบว่าจะใช้ค้นคว้าเรื่องราวชนิดใดบ้าง และครอบคลุมระยะเวลานานเท่าใด
4. เนื้อหาของหนังสือใหม่ทันสมัยเสมอ เพราะมีการปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติมเรื่องราวใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นเพื่อให้เนื้อหาทันสมัย และมีการเรียบเรียงเนื้อหาอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ค้นหาได้ง่าย สะดวกรวดเร็ว
5. เป็นหนังสือที่มีบรรณานุกรมภายในเล่ม โดยเฉพาะหนังสือสารานุกรมจะมีบรรณานุกรมท้ายบทความ ผู้อ่านใช้เป็นแนวทางในการหาความรู้เพิ่มเติม
  6. รูปเล่มของหนังสืออ้างอิงจะมีขนาดใหญ่กว่าหนังสือธรรมดาหรือหนากว่าหนังสือธรรมดา หรือเป็นหนังสือชุดมีหลายเล่มจบ จัดพิมพ์ด้วยกระดาษคุณภาพดี ตัวพิมพ์ชัดเจน อ่านง่ายรูปเล่มแข็งแรงทนทาน
  7. หนังสืออ้างอิงเป็นหนังสือที่ห้องสมุดจัดไว้เพื่อให้ค้นคว้าภายในห้องสมุดเท่านั้น ห้ามยืมออกนอกห้องสมุด หนังสืออ้างอิงภาษาไทยจะมีตัวอักษร " อ " (อ้างอิง) อยู่เหนือเลขเรียกหนังสือ และ หนังสืออ้างอิงภาษาต่างประเทศจะมีตัวอักษรย่อ "R" (Reference) อยู่เหนือเลขหนังสือ ห้องสมุดจะจัดแยกหนังสืออ้างอิงไว้ต่างหากจากหนังสือทั่วไป