สี่เหลี่ยมมน: อุปกรณ์การตัดเย็บ                                                                                                                                                                                                                                                                            โดยนางวิไลวรรณ  มานะศรีสุริยา

 

อุปกรณ์การตัดเย็บ  หมายถึง  เครื่องมือเครื่องใช้ในการตัดเย็บเสื้อผ้า  ซึ่งเป็นสิ่งที่จำเป็นและเป็นองค์ประกอบสำคัญของงานตัดเย็บ  ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีความรู้เกี่ยวกับการใช้อุปกรณ์ในการตัดเย็บและใช้ให้ถูกต้องเหมาะสมกับหน้าที่  ตลอดจนดูแลรักษาอุปกรณ์เหล่านั้นให้อยู่ในสภาพที่ใช้ได้ดีและหยิบใช้ได้สะดวกตลอดเวลา

 

``     อุปกรณ์การตัดเย็บที่ควรรู้จักและใช้ให้เป็น    ``

 

ชื่ออุปกรณ์

ลักษณะและคุณสมบัติที่ควรเลือกใช้

วิธีใช้

อุปกรณ์ที่ใช้วัด

1.  สายวัด

 

เป็นผ้าอาบน้ำยาเคมีกันยืด  มีหน่วยวัดความยาว  2  ด้าน  คือเป็นนิ้ว  ยาว  60  นิ้ว  ด้านหนึ่ง  และเป็นเซนติเมตรยาว  150  เซนติเมตร  ด้านหนึ่ง  ส่วนปลายทั้งสองข้างหุ้มด้วยโลหะ

 

ใช้วัดตัวเพื่อทราบขนาดสัดส่วนของบุคคล  และสร้างแบบเสื้อ

2.  ไม้บรรทัด

มีทั้งชนิดสั้นและชนิดยาว  ความยาวอย่างต่ำ  12  นิ้วฟุต  ทำด้วยพลาสติกใสเพราะสามารถโค้งงอได้  ตอนปลายมีรูสำหรับแขวน

ใช้ขีดเส้นเมื่อสร้างแบบเสื้อ

3.  ไม้ฉาก

มีทั้งชนิดที่ทำด้วยไม้และพลาสติกใส  มีความยาว  8  นิ้ว  ขึ้นไป  และตอนปลายมีรูสำหรับแขวน  มีหน่วยวัดความยาวเป็นนิ้วข้างหนึ่ง  และเป็นเซนติเมตรข้างหนึ่ง  เช่นเดียวกับไม้บรรทัด

ใช้ทำมุมที่ต้องการให้เป็นมุมฉากหรือขีดเกรนผ้า  ลงบน

แบบตัด

4.  ไม้โค้งสะโพก

มีทั้งชนิดที่ทำด้วยไม้และพลาสติก  มีหน่วยการวัดความยาวเป็นนิ้ว  และเซนติเมตร  ตรงปลายมีรูสำหรับแขวน

ใช้สร้างแบบที่ต้องการส่วนโค้ง  เช่น  สะโพก  ตะเข็บข้างของเสื้อ  และตะเข็บใต้ขากางเกง  วิธีเก็บรักษาเช่นเดียวกับไม้บรรทัด

อุปกรณ์ที่ใช้ตัด

5.  กรรไกร

 

 

มี 2  ชนิด  คือ  กรรไกรตัดกระดาษและกรรไกรตัดผ้า  ควรเลือกที่มีความยาวไม่ต่ำกว่า  8  นิ้ว  จับเหมาะมือมีความคมตั้งแต่โคนถึงปลายกรรไกร 

 

เลือกใช้ให้เหมาะสมกับงาน  กรรไกรตัดกระดาษและกรรไกรตัดผ้าแยกกันใช้โดยเด็ดขาด  เพราะกรรไกรตัดผ้าหากนำไปตัดกระดาษหรือสิ่งอื่นที่ไม่ใช่ผ้าจะทำให้กรรไกรทื่อ  นำไปตัดผ้าไม่ขาด  การเก็บรักษาควรเก็บในกล่องใส่เครื่องมือตัดเย็บ  ระวังอย่าให้กรรไกรตกหรือหล่นจากโต๊ะ  เพราะจะทำให้กรรไกร

เสียศูนย์ตัดผ้าไม่ขาด

6.  ที่เลาะผ้า

มีด้ามจับเป็นไม้หรือพลาสติก  ตรงปลายที่เลาะทำด้วยโลหะเคลือบไม่เป็นสนิม  มีปลอกสวมเพื่อป้องกันอันตรายจากปลายแหลม

ใช้เลาะตะเข็บผ้าที่ไม่ต้องการหรือเมื่อมีการแก้ไขตะเข็บหรือใช้เลาะด้ายเนา

อุปกรณ์ที่ใช้ทำเครื่องหมาย

7.ลูกกลิ้ง

 

 

ลักษณะปลายแหลมคมสม่ำเสมอทำด้วยเหล็กไม่เป็นสนิม  ส่วนที่เป็นด้ามทำด้วยไม้หรือพลาสติก  รอยต่อระหว่างตัวลูกกลิ้งกับด้ามจับต้องมีความแข็งแรงทนทาน

 

 

ใช้กลิ้งทับเส้นแบบเพื่อให้

เห็นรอยหรือใช้เพื่อกดรอย

ลงบนกระดาษหรือผ้าเพื่อทำ

เครื่องหมาย

8. ดินสอ

มีทั้งขนาดดินสอดำและดินสอสี

น้ำเงินแดง  เลือกแกนที่ไม่ค่อยแข็งหรืออ่อนมากเกินไป

ใช้ขีดเส้นหรือทำเครื่องหมายบนกระดาษสร้างแบบ

9.  ยางลบ

เลือกชนิดที่ลบดินสอและมีลักษณะอ่อนลบง่าย

ใช้ลบเส้นดินสอดำที่ไม่ใช้เพื่อปรับเส้นที่ขีด

10.  กระดาษกดรอย

มีหลายสี  เลือกสีที่ใกล้เคียงกับผ้าหรือสีอ่อนกว่าผ้าก็ได้

ใช้ลอกแบบลงบนผ้า  และใช้ร่วมกับลูกกลิ้ง

11.  ชอล์กเขียนผ้า

เลือกใช้ให้เหมาะสมกับสีผ้าที่จะตัดก่อนใช้ควรเหลาให้สันของชอล์กบางเพื่อความแม่นยำในการเขียนหรือการทำเครื่องหมาย

ใช้เขียนหรือทำเครื่องหมายบนผ้า

อุปกรณ์ที่ใช้

ในการเย็บ

12.  เข็มมือ

 

 

มีหลายขนาดให้เลือกตามความเหมาะสม  ขนาดเล็กสุดเบอร์  10 ,  11  ขนาดเบอร์กลาง  9  และขนาดใหญ่เบอร์  8

 

 

เข็มสอยใช้ขนาดเล็กค่อนข้างยาวมีปลายแหลมคมคือเบอร์  10 , 11  เข็มเนาใช้เบอร์ 8 , 9  และเข็มถักรังดุมใช้เบอร์  10

13.  เข็มจักร

มีหลายขนาด  เลือกใช้ให้เหมาะสมกับเนื้อผ้าและเส้นด้าย  เข็มจักรขนาดเล็กสุด  เบอร์  9 , 11  ขนาดกลางเบอร์  13 , 14  และขนาดใหญ่เบอร์   16 , 18

เข็มจักรเบอร์  9 , 11  ใช้เย็บผ้าเนื้อบาง  เบอร์  13 ,14  ใช้เย็บผ้าเนื้อไม่หนามากเกินไป  ส่วนเบอร์  16 , 18  ใช้เย็บผ้าที่มีเนื้อหนา 

14.  เข็มหมุด

มีหลายขนาด  เลือกใช้ให้เหมาะสมกับเนื้อผ้าแต่ละชนิด  เลือกที่ปลายแหลมคมไม่เป็นสนิม  หัวหุ้มด้วยพลาสติกใส

ใช้กลัดผ้าให้ติดกันเพื่อสะดวกในการสอยหรือเนา

15.  ด้ายเย็บผ้า

มีหลายชนิด  มีหลายสีและหลายขนาด  ควรเลือกให้เหมาะสมกับเนื้อผ้า  เข็มและงานที่ทำ

ใช้เย็บผ้าทั่ว    ไป  คือเบอร์  60

16.  หมอนเข็ม

ทำด้วยผ้าขนสัตว์หรือกำมะหยี่  ส่วนไส้ในใช้ผม  ขนสัตว์  หรือกากกาแฟผสมเศษเทียนไขเพื่อป้องกันไม่ให้เป็นสนิม

ใช้ปักและเก็บเข็มชนิดต่าง    เช่นเข็มหมุด  เข้มสอยและเข็มอื่น    ไม่ให้เกิดสนิม

17.  ปลอกนิ้ว

เลือกใช้ชนิดที่ทำจากเหล็กไม่เป็นสนิม

ใช้สวมนิ้วกลางเพื่อรองนิ้ว

ขณะเย็บด้วยมือ  เพื่อป้องกัน

ไม่ให้เข็มตำนิ้วมือ  และช่วย

ดันก้นเข็ม

อุปกรณ์ที่ใช้รีด

18.  เตารีด

 

มีทั้งชนิดเตารีดถ่านและเตารีดไฟฟ้า  เตารีดไฟฟ้ามี  2  ชนิด  คือ  ชนิดธรรมดาและชนิดไอน้ำมีหลายขนาด

 

ใช้รีดผ้าให้เรียบก่อนตัดหรือรีดตะเข็บเวลาเย็บทุก    ตะเข็บเพื่อให้ได้รูปทรงที่สวยงาม 

ในขณะรีดควรคำนึงถึงความเหมาะสมของเนื้อผ้าว่าต้องการแรงกดน้ำหนักเตา  และความร้อนมากน้อยเพียงใด

19.  ที่รองรีด

มีทั้งโต๊ะรีดผ้าสำหรับแบบยืนรีดและนั่งรีด  และแบบใช้ผ้าหนา    วางบนโต๊ะสำหรับรองรีด

ใช้รองรีด  ในขณะรีดไม่ควรวางเตารีดไว้บนผ้ารองรีดนาน    เพราะจะทำให้ผ้ารองรีดไหม้ได้

 

20.  หมอนรองรีด

มีหลายแบบเช่น  แบบรี  แบบยาว  และแบบกลม  มีไว้สำหรับรองรีดบางส่วนของเสื้อหรือตะเข็บที่มีส่วนเว้าหรือส่วนโค้ง

ใช้สำหรับรองรีดส่วนโค้ง  ส่วนเว้า  จะทำให้ส่วนโค้ง  ส่วนเว้าได้รูปร่างและรูปทรงสวยงาม